Dit artikel bevat affiliate links, herkenbaar aan de winkelvermelding. Koop je iets via zo’n link, dan ontvangen wij een kleine commissie — jij betaalt niets extra en steunt zo 40plussporter.nl. Lees meer in onze affiliate disclaimer.
Laatst bijgewerkt: mei 2026 — door de redactie van 40plussporter.nl
Achillespeesklachten bij hardlopen zijn een van de meest voorkomende én meest hardnekkige blessures, vooral bij 40-plus lopers. Pezen verliezen na je dertigste geleidelijk hun elasticiteit, terwijl de doorbloeding van peesweefsel van nature beperkt is — een lastige combinatie. Het goede nieuws: met de juiste aanpak — vroege herkenning, excentrische oefeningen en geleidelijke opbouw — zijn de meeste achillespeesklachten goed te behandelen. In dit artikel leggen we uit hoe je de blessure herkent, welke oefeningen bewezen effectief zijn en hoe je een terugval voorkomt.
Belangrijk: dit artikel is informatief en geen vervanging voor een medisch consult. Bij achillespeesklachten geldt: hoe eerder je ingrijpt, hoe groter de kans op volledig herstel. Bij aanhoudende klachten of vermoeden van een ruptuur (acute pijn met functieverlies), raadpleeg altijd een sportfysiotherapeut of sportarts. Voor een vereniging of trainer kun je terecht bij de Atletiekunie.
Achillespeesklachten bij hardlopen: Snel naar een onderwerp
- Wat is de achillespees en wat zijn achillespeesklachten
- Waarom 40-plussers extra gevoelig zijn
- De drie vormen van achillespeesklachten
- Hoe herken je achillespeesklachten
- Oorzaken bij 40-plus hardlopers
- Stappenplan: zo pak je het aan
- De drie belangrijkste oefeningen
- Preventie van achillespeesklachten
- Veelgestelde vragen
Wat is de achillespees en wat zijn achillespeesklachten
De achillespees is de dikste en sterkste pees in je lichaam. Hij verbindt je kuitspier (gastrocnemius en soleus) met je hielbeen en kan tijdens hardlopen tot 12 keer je lichaamsgewicht aan kracht overbrengen. Bij iedere afzet — zo’n 1.000 keer per kilometer — wordt deze pees flink belast.
Achillespeesklachten — in de volksmond ook wel achillespeespijn of simpelweg pijn aan de achillespees bij het hardlopen, medisch bekend als achillespeestendinopathie — ontstaan wanneer de pees structureel meer belasting krijgt dan hij kan verwerken. Er ontstaan microscheurtjes in het peesweefsel die zich, bij voldoende rust en herstel, normaal weer repareren. Maar bij voortdurende overbelasting heeft het peesweefsel geen kans om te herstellen, raakt het geïrriteerd en uiteindelijk degeneratief. Dat is het moment waarop hardlopen pijnlijk en moeilijk wordt.
Waarom 40-plussers extra gevoelig zijn
Achillespeesklachten komen bij alle leeftijden voor, maar 40-plus lopers hebben een aantal extra risicofactoren. Drie biologische veranderingen verklaren waarom.
Verminderde elasticiteit van peesweefsel
Vanaf je 30e neemt de elasticiteit van pezen geleidelijk af. Dat lijkt klein maar bij een pees die 12 keer je lichaamsgewicht moet absorberen tikt het aan. Minder elastische pezen kunnen schokken minder goed opvangen en zijn gevoeliger voor microscheurtjes.
Slechtere doorbloeding van peesweefsel
Pezen hebben van nature een veel slechtere doorbloeding dan spierweefsel. Bij 40-plussers wordt die doorbloeding nog wat verder beperkt. Aangezien voedingsstoffen voor herstel via het bloed worden aangevoerd, betekent minder doorbloeding ook langzamer herstel. Daarom geldt: hoe eerder je ingrijpt bij een achillespeesirritatie, hoe groter de kans op volledig herstel.
Sarcopenie en zwakkere kuitspieren
Het natuurlijke spiermassaverlies (sarcopenie) na je 30e treft ook je kuitspieren. Een zwakkere kuit betekent meer belasting op de achillespees. Krachttraining van de kuit is daarom essentieel — niet alleen voor preventie maar ook voor herstel. Zie mijn artikel over krachttraining voor 40-plus hardlopers voor de basisprincipes.
De drie vormen van achillespeesklachten
Niet alle achillespeesklachten zijn hetzelfde. Drie vormen komen het meest voor — elk met een eigen aanpak.
1. Midportie tendinopathie
De meest voorkomende vorm. Pijn en verdikking zitten 2-6 centimeter boven de aanhechting op het hielbeen — in het middelste deel van de pees. Reageert doorgaans goed op excentrische oefeningen.
2. Aanhechtingstendinopathie (insertie)
Pijn zit op de plek waar de pees aanhecht op het hielbeen — onderaan dus. Vraagt een andere aanpak dan midportie-klachten. Belangrijk: bij aanhechtingsklachten geen volledige hieldaling onder de trede doen — dat verergert vaak. Een hielverhoging in de schoen kan tijdelijk verlichting geven.
3. Ruptuur (gedeeltelijk of volledig)
De ernstigste vorm — acute pijn die voelt als “een trap tegen je kuit”. Vaak in een explosieve beweging zoals sprinten of springen. Bij vermoeden van een ruptuur direct medische hulp zoeken — een gedeeltelijke of volledige ruptuur vraagt vrijwel altijd specialistische zorg, soms operatief. Herstel duurt 6-12 maanden.
Hoe herken je achillespeesklachten
Achillespeespijn bij hardlopen verloopt in drie herkenbare fasen. Hoe eerder je in de fase ingrijpt, hoe groter de kans op volledig herstel.
Fase 1: ochtendstijfheid
Je merkt ’s ochtends bij de eerste stappen wat stijfheid in de achillespees of net erboven. Na 5-10 minuten lopen verdwijnt het. Veel lopers negeren dit signaal — een fout. Dit is hét moment om actie te ondernemen: kuitoefeningen starten, training tijdelijk verminderen.
Fase 2: pijn bij de start van een training
De pijn is duidelijker geworden. Je voelt het bij de eerste paar kilometers van een training en het verdwijnt soms tijdens het lopen om daarna weer terug te komen na de training. De pees voelt warm en gevoelig bij aanraking, soms is er een lichte verdikking voelbaar.
Fase 3: voortdurende pijn
De pijn is constant aanwezig — tijdens en na elke training, en vaak ook in rust. Hardlopen wordt moeilijk tot onmogelijk. Er kan een duidelijke verdikking voelbaar zijn op de pees. Dit is de degeneratieve fase — herstel kan nu maanden tot een jaar duren, en soms is volledig herstel niet mogelijk. Direct stoppen met hardlopen en een sportfysiotherapeut raadplegen is essentieel.
Onderzoek wijst uit: klachten korter dan 12 weken (reactieve fase) zijn meestal goed te behandelen met alleen belastingvermindering en oefeningen. Klachten langer dan 12 weken (degeneratieve fase) hebben een veel langere revalidatieperiode nodig. Conclusie: wacht niet. Ingrijpen in fase 1 of 2 is veruit het verstandigst.
Oorzaken bij 40-plus hardlopers
Achillespeesklachten ontstaan vrijwel altijd door een combinatie van factoren — niet één oorzaak alleen. Inzicht in welke factoren bij jou meespelen helpt om gericht te kunnen herstellen en herhaling te voorkomen.
Te snelle volumetoename
De belangrijkste oorzaak. Plotseling meer kilometers, meer intensiteit, of hervatting na een rustperiode zonder geleidelijke opbouw — de achillespees kan zich niet snel genoeg aanpassen. De 10%-regel (max 10% volumetoename per week) is voor 40-plussers vaak te veel — 5% is veiliger.
Zwakke kuitspieren
Veel hardlopers hebben verrassend zwakke kuiten. Wanneer de kuitspier vermoeid raakt, neemt de achillespees meer belasting over — wat tot overbelasting leidt. Voor 40-plus lopers is kuit-krachttraining geen luxe maar noodzaak.
Schoeisel: lage drop en versleten schoenen
Hardloopschoenen met een lage drop (4 mm of minder) belasten de achillespees zwaarder dan schoenen met 8-10 mm drop. Versleten schoenen die hun demping verloren hebben (boven 600-1000 km) doen hetzelfde. Voor 40-plus lopers met (beginnende) achillespeesklachten: vermijd lage-drop schoenen en vervang versleten schoenen tijdig. Zie mijn gids over hardloopschoenen kiezen na je 40e.
Veel heuvels of intervaltraining
Heuveltrainingen en interval — vooral met sprintsegmenten — belasten de achillespees veel zwaarder dan rustige duurlopen. Geen probleem voor een gezonde pees, maar wel een trigger voor klachten als je in een opbouw zit of een eerdere irritatie had.
Voetstand en looptechniek
Sterke overpronatie (voet kantelt naar binnen) of een naar binnen draaiende voet tijdens de afzet kan de achillespees ongelijkmatig belasten. Een loopanalyse bij een gespecialiseerde hardloopwinkel of sportfysiotherapeut kan dit aan het licht brengen.
Stappenplan: zo pak je het aan
Heb je achillespeesklachten? Volg dit stappenplan. Hoe vroeger je in dit proces zit, hoe sneller herstel.
Stap 1: Belasting aanpassen, niet volledig stoppen
Bij lichte tot matige klachten: verminder volume met 50-70% en vermijd heuvels en intervaltrainingen. Compleet stoppen is meestal niet nodig — gedoseerde belasting is voor peesherstel zelfs gunstig. Bij hevige pijn of fase 3-klachten: wel volledig stoppen met hardlopen en cross-trainen (fietsen, zwemmen).
Stap 2: Eerste 48 uur — koelen en rust
Bij acute klachten 2-3 keer per dag 15 minuten koelen met een coldpack of zak ijs in een doek. Niet direct op de huid. Verder veel zitten met benen omhoog en de pees niet onnodig belasten.
Stap 3: Excentrische oefeningen starten
Zodra de acute pijn weg is — meestal na 3-7 dagen — start met excentrische kuitoefeningen. Deze zijn bewezen effectief bij peesherstel. Zie de oefeningen-sectie hieronder. Lichte pijn tijdens de oefeningen mag, hevige pijn betekent dat de belasting te zwaar is.
Stap 4: Hulpmiddelen overwegen
- Hielverhoging — een kleine hielverhoging (5-10 mm) in al je schoenen vermindert de trekkracht op de pees. Effectief in de eerste 6-8 weken van herstel.
- Kinesiotape — door een fysiotherapeut aangelegde tape kan ondersteunen tijdens de opbouwfase.
- Cross-training — fietsen en zwemmen belasten de achillespees minimaal. Houden je conditie op peil zonder de pees extra te belasten.
Stap 5: Geleidelijk weer opbouwen
Pas hervatten als je oefeningen pijnvrij kunt doen en de ochtendstijfheid verdwenen is. Begin met korte rustige duurlopen op vlak terrein — bijvoorbeeld 2-3 km. Vermijd heuvels en intervaltraining minimaal 4-6 weken na hervatting. Een 40-plus regel: bouw 5% per week op, niet 10%.
Stap 6: Wanneer naar de fysiotherapeut
- Klachten houden langer dan 2-3 weken aan ondanks rust en oefeningen
- De pijn is ook in dagelijkse activiteiten aanwezig (trappenlopen, wandelen)
- Er is een duidelijke verdikking of knobbel op de pees
- Je hebt het niet voor het eerst — terugkerende klachten verdienen professionele beoordeling
- Bij vermoeden van een ruptuur (acute pijn, niet meer kunnen afzetten): direct medisch advies
Een sportfysiotherapeut kan een echo van de pees maken, je oefeningen specifiek aanpassen en onderliggende oorzaken aanpakken zoals zwakke heupen, verkeerde looptechniek of voetstand. Vind een gecertificeerde fysiotherapeut via het KNGF.
De drie belangrijkste oefeningen
Excentrische kuitoefeningen volgens het Alfredson-protocol zijn al sinds de jaren ’90 de gouden standaard voor herstel van midportie achillespeesklachten. Hieronder de drie belangrijkste oefeningen. Begin licht en bouw op — pijn mag, maar moet voor de volgende sessie weg zijn.
1. Excentrische hieldaling met gestrekte knie (gastrocnemius)
Wat traint het: de oppervlakkige kuitspier (gastrocnemius) en de midportie van de achillespees.
Uitvoering: sta met je voorvoeten op de rand van een trede, hielen vrij. Duw jezelf omhoog tot op je tenen met beide benen tegelijk. Verleg vervolgens al je gewicht naar het geblesseerde been en laat de hiel langzaam (3-4 seconden) zakken — tot onder het niveau van de trede. Houd je been gestrekt. Stap terug omhoog met beide benen.
Hoeveelheid: begin met 3×10 herhalingen, twee keer per dag. Bouw geleidelijk op naar 3×15, twee keer per dag. Doe dit consistent gedurende 6-12 weken. Als de oefening pijnvrij gaat, voeg gewicht toe — bijvoorbeeld een rugzak met 5-10 kg.
Belangrijk bij aanhechtingsklachten: bij pijn op de aanhechting van de pees op het hielbeen — laat de hiel niet onder het niveau van de trede zakken. Voer de oefening uit op vlakke grond en zak alleen tot vlakke voet. Anders verergert de irritatie.
2. Excentrische hieldaling met gebogen knie (soleus)
Wat traint het: de dieper liggende kuitspier (soleus) en de aanhechting van de achillespees.
Uitvoering: zelfde startpositie als oefening 1, maar nu met je knieën licht gebogen. Houd de knieën gebogen gedurende de hele beweging. Duw met beide benen omhoog, verleg het gewicht naar het geblesseerde been, laat langzaam zakken (3-4 seconden) tot onder de trede.
Hoeveelheid: 3×10 herhalingen, twee keer per dag. Geleidelijk opbouwen naar 3×15. Combineer met oefening 1.
3. Isometrische kuitduw (bij hevige pijn als alternatief)
Wat traint het: activeert de pees zonder beweging — geschikt bij hevige pijn waar excentrische oefeningen nog niet mogelijk zijn.
Uitvoering: ga met beide benen op de tenen staan op een vlakke ondergrond. Houd deze positie 30-45 seconden vol — je voelt spanning in kuit en achillespees, maar zonder pijn. Geen beweging, alleen spanning.
Hoeveelheid: 5 herhalingen van 30-45 seconden, met 2 minuten rust ertussen. Een tot twee keer per dag. Zodra de acute pijn afneemt, overschakelen naar de excentrische oefeningen.
Tip: deze oefeningen zijn algemene richtlijnen. Een sportfysiotherapeut kan beoordelen welke variant en intensiteit bij jouw situatie past, en je technische uitvoering controleren. Vooral bij hardnekkige of terugkerende klachten is begeleiding goud waard — het verschil tussen 8 weken en 8 maanden herstel zit vaak in de details. Een uitgebreide oefeningenbibliotheek vind je ook bij Sportzorg.nl.
Preventie van achillespeesklachten
Wie eenmaal achillespeesklachten heeft gehad, blijft levenslang gevoeliger voor herhaling. Preventie is daarom essentieel — vooral voor 40-plus lopers. Vijf gewoontes maken een groot verschil.
- Doe wekelijks kuitversterkende oefeningen — ook als je geen klachten hebt. Twee keer per week 3×15 calf raises is genoeg. Voor 40-plussers verandert dit van “nice to have” naar “essentieel”.
- Vermijd plotselinge volumetoename — bij hervatting na rust of opbouw naar wedstrijden: 5% per week voor 40-plussers. Trager dan je denkt, maar voorkomt veel ellende.
- Wissel ondergronden af — alleen op asfalt lopen belast de pees zwaarder dan op zachtere ondergronden zoals bospad of gras. Een paar runs per week op zachtere ondergrond is goed voor de pees.
- Vermijd extreme lage-drop schoenen — voor 40-plus lopers werken schoenen met 8-10 mm drop beter dan minimalistische schoenen. Lage drop betekent meer rek op de achillespees bij elke stap.
- Warming-up niet overslaan — koude pezen zijn extra kwetsbaar. 5-10 minuten rustig inlopen en wat dynamische stretching voor je start.
Uit eigen ervaring: ik liep zelf maandenlang met hak- en achillespeesklachten die tídens het hardlopen meevielen, maar daarbuiten juist opspeelden. Na een echo, een MRI-traject en veel onzekerheid bleek de werkelijke oorzaak elders te zitten: een scheefstand na een valpartij, die in twee behandelingen bij de chiropractor werd verholpen. Het hele verhaal lees je in mijn race report van Rotterdam. Mijn les: blijf niet doorlopen met vage klachten en zoek dóór tot de oorzaak gevonden is.
Ter ondersteuning van je herstelroutine: vergelijk foam rollers via Bol.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt herstel van achillespeesklachten?
Bij vroege herkenning en aanpak (fase 1) kun je binnen 4-6 weken weer pijnvrij hardlopen. Bij klachten in fase 2 duurt het meestal 8-12 weken. Hardnekkige klachten in fase 3 (langer dan 12 weken aanwezig) hebben vaak 3-6 maanden of langer nodig. Bij sommige mensen duurt volledig herstel een jaar of meer, en in zeldzame gevallen blijven er restklachten. Vroeg ingrijpen is de absolute sleutel.
Mag ik hardlopen met achillespeesklachten?
Bij lichte klachten (fase 1, alleen ochtendstijfheid): aangepast doorlopen is meestal prima — verminderd volume, geen heuvels of interval. Bij fase 2 (pijn bij start van training): aanzienlijk minder volume en intensiteit. Bij fase 3 (constante pijn): stop met hardlopen en focus op cross-training tot de pees rust heeft genomen.
Helpt rekken bij achillespeesklachten?
Voor midportie tendinopathie: ja, gematigd rekken kan helpen. Voor aanhechtingsklachten (onderaan de pees): nee, rekken kan de irritatie juist verergeren omdat het de pees over het hielbeen drukt. Excentrische oefeningen zijn voor beide vormen effectiever dan klassiek rekken.
Helpt een hielverhoging?
Tijdelijk wel. Een hielverhoging van 5-10 mm vermindert de trekkracht op de achillespees en kan verlichting geven tijdens de eerste 6-8 weken van herstel. Plaats hem in al je schoenen (ook dagelijkse), niet alleen hardloopschoenen. Voor langetermijn herstel zijn de oefeningen belangrijker — een hielverhoging is een hulpmiddel, geen oplossing.
Mag ik fietsen met achillespeesklachten?
Ja, fietsen is een uitstekende alternatieve sport tijdens herstel. Belast de achillespees minimaal en houdt je conditie op peil. Let wel op de zadelhoogte — een te laag zadel kan de pees toch belasten. Zwemmen is ook een goede optie, vooral met een pull buoy om de benen nog rustiger te houden.
Wanneer is het een ruptuur?
Een ruptuur (gedeeltelijke of volledige scheur) voelt heel anders dan een tendinopathie. Kenmerken: plotselinge, felle pijn als een “trap tegen de kuit” — vaak tijdens een explosieve beweging (sprint, sprong). Niet meer kunnen afzetten met de voet. Soms is er een voelbaar kuiltje in de pees. Bij vermoeden van een ruptuur: direct medische hulp zoeken. Herstel duurt 6-12 maanden, vaak met operatie.
Kan ik volledig herstellen na hardnekkige achillespeesklachten?
In de meeste gevallen wel, vooral bij vroege herkenning. Bij langdurige degeneratieve tendinopathie (klachten langer dan 12 weken) is volledig herstel soms niet mogelijk — het peesweefsel heeft dan structurele veranderingen ondergaan. Maar zelfs dan kun je vrijwel altijd weer pijnvrij hardlopen, mits je consequent aandacht blijft besteden aan kuitkracht en geleidelijke opbouw. Een levenslange achillespees-routine is voor sommigen de prijs van hardlopen blijven doen — een prima ruil.
Conclusie — vroeg ingrijpen is de sleutel
Achillespeesklachten zijn hardnekkig maar zelden onomkeerbaar. Voor 40-plus hardlopers is de belangrijkste boodschap: negeer de eerste signalen niet. Ochtendstijfheid die je drie ochtenden achter elkaar voelt is geen kleinigheid maar een waarschuwing. Vroeg ingrijpen — belastingvermindering, excentrische kuitoefeningen, eventueel hielverhoging — voorkomt vrijwel altijd dat een lichte irritatie chronisch wordt.
Wie regelmatig kuitversterkende oefeningen doet, schoenen met voldoende drop draagt en geleidelijk opbouwt, verlaagt het risico aanzienlijk. En bij twijfel of langdurige klachten: een sportfysiotherapeut is geen overdaad maar een verstandige investering. Het verschil tussen 8 weken en 8 maanden herstel zit vaak in de eerste keuzes die je maakt.
Verder lezen op 40plussporter:
- De 7 meest voorkomende hardloopblessures voor 40-plussers
- Kniepijn bij hardlopen — oorzaken en behandeling
- Krachttraining voor 40-plus hardlopers
- Hoe kies je hardloopschoenen na je 40e
- Trainingsschema’s voor 40-plus hardlopers
Externe bronnen:
- Atletiekunie — voor het vinden van een hardloopvereniging
- KNGF — vind een gecertificeerde sportfysiotherapeut
- Sportzorg.nl — Achillespees oefeningen — uitgebreide oefeningenbibliotheek
Heb je een specifieke vraag over achillespeesklachten? Neem contact met me op via de contactpagina. Bij twijfel of aanhoudende klachten raden we altijd aan om een sportfysiotherapeut te raadplegen.

Bas is marathonloper uit Soest en de oprichter van 40plussporter.nl. Hij traint 4 tot 6 keer per week, met wekelijkse baantraining bij AV Pijnenburg en begeleiding van een trainer. Zijn PR’s: 2:44:40 op de marathon (Amsterdam) en 1:20:47 op de halve. Volg zijn trainingen op Strava.



